عصر دیپلماسی

سه شنبه, ۲۹ آبان, ۱۳۹۷
فهرست

موسویان: نشانه‌گیری ترامپ به سمت سپاه، میخ نهایی بر تابوت شانس پیشرفت در روابط است

عصر دیپلماسی: عضو ارشد تیم پیشین هسته ای کشورمان در تازه ترین مقاله خود، پیامدها و عواقب قرار دادن سپاه در لیست گروههای تروریستی آمریکا را مورد بررسی قرار داده است. سید حسین موسویان پژوهشگر ارشد دانشگاه پرینستون و دیپلمات سابق ایران در تازه ترین مقاله خود در نشریه هافینگتون پست نوشت:

سید حسین موسویان پژوهشگر ارشد دانشگاه پرینستون و دیپلمات پیشین کشورمان گفت: قرار دادن سپاه ایران درلیست گروه‌های تروریستی، درها را به روی فرصت‌ها برای استفاده از دیپلماسی برای حل بحران‌ها خواهد بست.قراردادن سپاه پاسداران در لیست گروههای تروریستی آمریکا به چهار دلیل خطرناک و مخل ثبات و امنیت منطقه است:

 گزارشهای معتبر حاکی است که ترامپ قرار دادن سپاه پاسدادان انقلاب اسلامی ایران درلیست گروههای تروریستی رادر دست بررسی دارد هرچند که برخی از سازمانهای نظامی-امنیتی آمریکا در این مورد به کاخ سفید هشدار داده اند.

واقعیت انکار ناپذیر این است که نیروی قدس سپاه پاسداران ایران و ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا سه دهه است که درچالش سنگین بسر می برند. هردو نیرو نیزدراوایل دهه هشتاد، بعد ازتجاوز نظامی عراق به ایران، تشکیل و ماموریت های فرامرزی کشور خود را عهده دار هستند. مسئولیت سنتکام شامل فرماندهی نیروهای ارتش آمریکا در خاورمیانه،شرق آفریقا و آسیای مرکزی است. این حوزه جغرافیایی شامل ایران، کشورهای همسایه ایران و حوزه ای که تاثیر فوری برامنیت ملی ایران دارد و لذا حوزه اصلی نیروی قدس سپاه پاسداران ایران است.

 آمریکا و ایران هردو ماموریتهای برون مرزی نیروهای نظامی یکدیگر را مداخله درامورداخلی دیگرکشورها و مناطق خوانده ویکدیگر را به داشتن استراتژی  “هژمونی و سلطه” متهم میکنند. اما واقعیت این است که نه  تنها ایران و آمریکا بلکه ارتش های بسیاری از کشورها ماموریت فرامرزی دارند همچون حضور نیروهای نظامی عربستان در بحرین، عملیات نظامی ترکیه در سوریه وعراق ، حمله نظامی عربستان به یمن و حضور نظامی روسیه در سوریه. حضور نظامی آمریکا در سایر کشورها، مهمترین نمونه تاریخی دراین مورد است ازجمله حضورگسترده نظامی درحوزه خلیج فارس.

چهاردلیل اساسی وجود دارد که قرار دادن سپاه پاسداران ایران درلیست گروههای تروریستی، خطرناک وضربه به امنیت ملی آمریکا و مخل ثبات و امنیت درمنطقه خواهدبود.

نکته کلیدی اول این است که سنتکام و نیروی قدس قدرتمندترین و با نفوذترین بازیگران در سوریه، افغانستان، عراق، لبنان و خلیج فارس هستند، حتی دریمن نیز آمریکا و عربستان، نفوذ نیروی قدس سپاه ایران را مهمترین مانع خود میدانند. لذا واضح است که همکاری با سپاه ایران جزء لاینفک هرگونه راه حل مسالمت آمیز بحرانهای موجود منطقه خواهد بود. لذا قرار دادن سپاه ایران درلیست گروههای تروریستی، درها رابه روی فرصت ها برای استفاده از دیپلماسی برای حل بحرانها خواهد بست.

نکته مهم دوم اینکه سپاه پاسداران ایران بخش لاینفک نیروهای مسلح کشورایران است و لذا قراردادن سپاه پاسداران ایران درلیست گروههای تروریستی موجب خواهد شد که ایران هم ارتش طرف مقابل را یک گروه تروریستی تلقی کند. چنین وضعیتی به معنی اعلان جنگ غیررسمی ارتشهای آمریکا و ایران خواهد بود و حداقل نتیجه آن اینکه راه هرگونه همکاری مستقیم یا غیر مستقیم دوکشور درمورد بحرانهای منطقه بسته خواهد شد.

سومین نکته اینکه ترامپ اعلام کرده که مبارزه باداعش و ریشه کن کردن این گروه تروریستی، مهمترین دستور کاردولت او خواهد بود. نیروهای مسلح ایران درخط مقدم مبارزه با داعش درسوریه و عراق و منطقه هستند. پیشرفتهای روسیه در مبارزه با داعش در سوریه و آزادی حلب،بدون همکاریهای گسترده با ایران مقدور نبود. مقامات دولت کردستان عراق اعلام کردند که بدون کمک ایران، اربیل پایتخت کردستان عراق سقوط کرده بود. امروز هم نقش نیروهای مسلح ایران درآزادی موصل از اشغال داعش کلیدی است. تقابل ارتش آمریکا با ارتش ایران، میتواند موثرترین ضربه به روند مبارزه با داعش باشد.

 درتهران علیرغم اختلاف دیدگاهها بین گروههای سیاسی، همه نیروهای سیاسی و ملت ایران درحمایت از سپاه و نیروهای مسلح کشور یکپارچه و متحد هستند. ترامپ در آغاز کارش، با صدور فرمان منع ورود مسلمانان هفت کشور ازجمله ایران، عملا دشمنی خود را با ملت هشتاد میلیونی ایران به نمایش گذاشت و حقوق و منافع جامعه چندصدهزار نفری ایرانی- آمریکایی مقیم آمریکا را نقض کرد. نشانه گیری وی بسمت نیروهای مسلح ایران، به معنی میخ نهایی برتابوت شانس هرگونه پیشرفت در روابط خواهد بود.

ژنرالها در آمریکا قدرت را بدست گرفته اند.هرکس با آنها صحبت کند، آنها ازکشته شدن ۲۴۱ آمریکایی در انفجار بیروت یا کشته شدن سربازان آمریکایی در عراق و افغانستان، گلایه و سپاه ایران رامتهم خواهند کرد. هرکس هم با مقامات ایران صحبت کند، آنها نیز از حمله ارتش آمریکا به تاسیسات دریایی ایران، حمله به هواپیمایی مسافربری و کشته شدن ۲۹۱ مسافر بیگناه ایرانی شامل ۶۶ کودک،حمایت از تجاوز صدام به ایران که صدها هزار کشته و مجروح بجای گذاشت وکمک آمریکا به صدام جهت بکارگیری سلاحهای شیمیایی و کشته و زخمی کردن دهها هزار ایرانی شکوه خواهند کرد.

لیست گلایه ها طولانی است اما همین گلایه ها و تاریخ سی و هشت سال بعد ازانقلاب ۱۹۷۹ ایران حاکی از اهمیت حفظ زمینه های ارتباطی نیروهای مسلح ایران وآمریکاست. دراواخر دهه هشتاد، بوش پدر، رییس جمهور وقت آمریکا، از ایران برای آزادی گروگانهای غربی درلبنان از ایران کمک خواست وبه هاشمی رفسنجانی رییس جمهور وقت ایران قول داد که درصورت کمک ایران، حسن نیت مهمی نشان خواهد داد. در آن موقع من دروزارت خارجه ایران و جزء دونفری بودم که ازسوی رییس جمهور ماموریت یافتیم به آزادی گروگانهای آمریکایی کمک کنیم. این ماموریت طی چند ماه باموفقیت انجام و گروگانهای آمریکایی آزاد شدند. این موفقیت صرفا بخاطر همکاری فوق العاده نیروی قدس سپاه و وزارت اطلاعات ایران صورت گرفت. اما متاسفانه دولت آمریکا بعد از آزادی گروگانهای آمریکایی، ازایران تشکرنکرد و نه تنها به عهد خود درمورد حسن نیت متقابل عمل نکرد بلکه فشارهای علیه ایران را افزایش داد.

نمونه دیگر بعد از حادثه ترویستی یازده سپتامبر۲۰۰۱ درنیویورک بود که بوش پسر، رییس جمهور وقت آمریکا دست کمک بسوی ایران برای همکاری در” جنگ علیه ترور” دراز کرد و خواستار کمک ایران شد. درآن زمان من امور سیاست خارجی دبیرخانه شورای امنیت ملی ا یران را عهده دار بودم. علیرغم همه بی اعتمادیها، ایران به درخواست آمریکا پاسخ مثبت داد و با همکاری نیروی قدس سپاه پاسداران، طالبان از کابل بیرون رانده شدند. اما به محض ورود نیروهای آمریکا به کابل، بوش ایران را محور شرارت خواند.

درحمله سال ۲۰۰۳ آمریکا به عراق هم، نیروهای معارض صدام که سالها در ایران تحت پوشش و حمایت نیروی قدس، آموزش دیده و ارتش مردمی قدرتمندی شکل داده بودند، نیز عملا با نیروهای مسلح آمریکا در عراق علیه صدام همکاری کردند اما بعد از سقوط صدام، آمریکا راه مقابله وحذف ایران در عراق را درپیش گرفت.

افول آمریکا درعراق و افغانستان وخسارات بعدی از زمانی شروع شد که آمریکا به روند همکاری با ایران پشت و به مقابله با نیروهای مسلح ایران برخاست. ترامپ بارها به اشتباه بوش درحمله به عراق و افغانستان و هزاران میلیارد دلار هزینه بی نتیجه آمریکا اشاره کرده است اما اواز دلایل و ریشه های این شکست مطلع نیست و لذا درهمان مسیر اشتباهات گذشته آمریکا قدم برمیدارد.برای پیشگیری ازتکرار اشتباهات گذشته، باید درها را برای همکاری با ایران بازگذاشت.

سید حسین موسویان پژوهشگرارشد دانشگاه پرینستون و دیپلمات سابق ایران

 

دسته بندی:   انتخاب تحریریه, سیاسی

دیدگاه ها